برداشت از آیات ۸ - ۲۲
( صفات کسانی که تزکیه نفس نکرده اند )
و من الناس من یقول امنا بالله و بالیوم الاخر و ماهم بمومنین ( ۸ ) یخادعون الله و الذین امنوا و ما یخدعون الا انفسهم و ما یشعرون ( ۹ ) فی قلوبهم مرض فزادهم الله مرضا و لهم عذاب الیم بما کانوا یکذبون ( ۱۰ ) و اذا قیل لهم لاتفسدوا فی الارض قالوا انما نحن مصلحون ( ۱۱ ) الا انهم هم المفسدون و لکن لا یشعرون ( ۱۲ ) و اذا قیل لهم امنوا کما امن الناس قالوا انومن کما امن السفهاء الا انهم هم السفهاء و لکن لا یعلمون ( ۱۳ ) و اذا لقوا الذین امنوا قالوا امنا و اذا خلوا الی شیاطینهم قالوا انا معکم انما نحن مستهزوون ( ۱۴ ) الله یستهزی بهم و یمدهم فی طغیانهم یعمهون ( ۱۵ ) اولئک الذین اشتروا الضلاله بالهدی فما ربحت تجارتهم و ما کانوا مهتدین ( ۱۶ ) مثلهم کمثل الذی استوقد نارا فلما اضاءت ما حلوه ذهب الله بنورهم و ترکهم فی ظلمات لا یبصرون ( ۱۷ ) صم بکم عمی فهم لا یرجعون ( ۱۸ ) او کصیب من السماء فیه ظلمات و رعد و برق یجعلون اصابعهم فی اذانهم من الصواعق حذر الموت و الله محیط بالکافرین ( ۱۹ ) یکاد البرق یخطف ابصارهم کلما اضاء لهم مشوا فیه و اذا اظلم علیهم قاموا و لو شاء الله لذهب بسمعهم و ابصارهم ان الله علی کل شیء قدیر ( ۲۰ ) یا ایها الناس اعبدوا ربکم الذی خلقکم و الذین من قبلکم لعلکم تتقون ( ۲۱ ) الذی جعل لکم الارض فراشا و السماء بناء و انزل من السماء ماء فاخرج به من الثمرات رزقا لکم فلا تجعلوا لله اندادا و انتم تعلمون ( ۲۲ )
برداشت : آنهایی که منافق اند و در حقیقت دلشان مرده است و یا قلبی مریض دارند و به فکر علاج و حیات خود نیستند وقتی با مردم و اهل ایمان روبرو می شوند به خدعه و نیرنگ می پردازند و می گویند : ما هم به خدا و روز قیامت ایمان داریم ولی باید مومن کنجکاو باشد و ادعای هرکسی را نپذیرد زیرا آنها در حقیقت ایمان به خدا ندارند و به مومنان نیرنگ می زنند . اینها جز خودشان را گول نخواهند زد و شعور ندارند ، روز بروز امراض قلبی آنها شدت پیدا می کند و بالاخره به عذاب دردناکی مبتلا خواهند شد . این نیرنگ بازان به گمان آنکه مصلح اند در زمین فساد می کنند و درکی ندارند هرچه مومنان اینها را از فساد نهی می کنند آنها نمی فهمند آنقدر در جهلشان فرو رفته اند که مردم با ایمان و متدین به ادیان را سفیه و نادان می دانند ، وقتی با هفکران خود و شیطان سیرتان می نشینند به آنها هم دروغ می گویند و مومنان را استهزاء می کنند اما روزی می رسد که آنها در عذاب الهی و فشارهای روزگار آنچنان گرفتار می شوند که از ترس مرگ به خود می پیچند و نمی دانند چه باید بکنند . خدای تعالی با کمال مهربانی برای آنها با مثال ، با مواعظ ، با راهنمائيهاي پي در پي انبياء عليهم السلام و قرآن سخن گفته ولي آنها علاوه بر آنكه هدايت نشده اند همين مواعظ و مثالها را وسيله گمراهي خود قرار داده اند و اين بخاطر هواهاي نفساني و فسق و عدم تزكيه نفسشان بوده است .